Informatieavond Lerend Beheren inspireert weidevogelbescherming
Op 30 november 2011 vond de informatieavond “Lerend beheren: naar een optimalisatie van het weidevogelbeheer” plaats. In zalencentrum “De Brug” in Reeuwijk gaven Aad van Paassen (Landschapsbeheer Nederland en coördinator Weidevogelbescherming IVN Amstelveen) en Mark Kuiper (gebiedscoördinator Amstel- en Vechtstreek) een toelichting op de optimalisatie van de weidevogelbescherming in hun werkgebied en de behaalde successen dankzij de goede communicatie tussen de diverse partijen. In Zuid-Holland willen we graag meer invulling geven aan deze werkwijze.
Nieuwe ontwikkelingen in het weidevogelbeheer
Er zijn veel ontwikkelingen gaande in het weidevogelbeheer. In 2010 is een nieuwe subsidieregeling agrarisch natuurbeheer ingegaan. Door het realiseren van zogenaamd mozaïekbeheer gaat daarin niet alleen de aandacht uit naar het beschermen van nesten maar ook steeds meer naar het overleven van de jongen. Uiteraard met als doel de weidevogelstand op zijn minst te handhaven. Dat levert zowel voor agrariërs als vrijwilligers nieuwe uitdagingen op. In gebieden waar deze subsidieregeling van toepassing is kan de vrijwilliger een belangrijke nieuwe rol gaan vervullen. Maaidatumpercelen mogen namelijk jaarlijks (onder bepaalde voorwaarden) van plaats wisselen (“flexibel beheer”), en er is de mogelijkheid van zogenaamd “last minute beheer” tijdens het broedseizoen (d.w.z. er kan alsnog een contract voor laat maaien of vluchtstroken worden afgesloten). Omdat vrijwilligers veel kennis hebben over de weidevogels op “hun” bedrijf (en soms ook daarbuiten) zouden zij hierover goed kunnen adviseren. In 2010 en 2011 is daarmee al een aanvang gemaakt door het monitoren van maaidatumpercelen door vrijwilligers.
Samenwerking in De Amstel
Aad van Paassen en Mark Kuiper lieten zien dat de samenwerking tussen gebiedscoördinator/agrarische natuurvereniging en vrijwilligers, waarbij het beheer wordt afgestemd op basis van aanwezige broedparen en vogels met jongen, tot goede resultaten leidt. Zowel tijdens het seizoen (last-minute beheer) als in de loop van de jaren (flexibel beheer) komt een steeds beter mozaïek tot stand waaraan monitoringsgegevens ten grondslag liggen.
Op percelen met legselbeheer worden nesten gezocht, en halverwege april wordt het aantal broedparen vastgesteld met behulp van een telling door een deskundige teller op basis van gedrag. Zowel nestgegevens als gedragswaarnemingen worden gelijk in de database ingevoerd, zodat de ontwikkelingen al tijdens het seizoen kunnen worden gevolgd. Samen met vrijwilligers wordt in mei het aantal vogels met jongen geteld in de hele polder, waardoor een beeld kan worden gekregen van het broedsucces. Zowel vrijwilligers als agrariërs en gebiedscoördinator kunnen in de database de gegevens inclusief de kaarten inzien. Vanwege dit actuele overzicht kan het beheer snel en adequaat worden aangepast.
Plannen voor 2012 in Zuid-Holland
In Zuid-Holland zal Landschapsbeheer in overleg met de contactpersonen en gebiedscoördinatoren de mogelijkheden om het weidevogelbeheer te verbeteren per werkgebied bespreken. Daarvoor organiseert Landschapsbeheer ZH in februari 2012 een bijeenkomst voor contactpersonen van de weidevogelgroepen. In overleg met de gebiedscoördinator worden vervolgens de mogelijke stappen afgestemd. Dit zal per gebied variëren omdat de uitgangssituatie verschillend is: zowel met betrekking tot de intensiteit van de contacten tussen partijen in de gebieden als de ervaring van de vrijwilliger met waarnemen en noteren van gedragsgegevens.
Landschapsbeheer Zuid-Holland zal in het voorjaar weer cursussen monitoring organiseren waarbij de deskundigheid van de vrijwilligers wordt verhoogd. In een vervolgcursus zal op organisatie van monitoring worden ingegaan en zal een avond worden besteed aan het invoeren van nestgegevens (inclusief digitale notatie op kaart) door de individuele vrijwilliger. Dit is immers voorwaarde om tot een totaalbeeld per polder te kunnen komen. Aan het eind van het seizoen zal de werkwijze per gebied worden geëvalueerd om tot een samenwerkingsplan voor 2013 te komen. Al met al mag niet uit het oog worden verloren dat bescherming van nesten op percelen waar agrarische werkzaamheden plaatsvinden noodzakelijk blijft!!!
